صفحهٔ معرفی یک شرکت را تصور کنید که برای همه یک متن و چند عکس یکسان نشان میدهد. در همان سایت، صفحهٔ رزرو باید نوبتهای خالی را از سامانه بخواند و بعد از هر رزرو، ظرفیت تازه را نشان دهد. صفحهٔ معرفی میتواند پیش از رسیدن بازدیدکننده ساخته شود و صفحهٔ رزرو به دادهای وابسته است که هنگام استفاده تغییر میکند. همین تفاوت مبنای انتخاب بین سایت استاتیک و داینامیک است.
اگر بیشتر صفحهها برای همه یکساناند و تغییرات با هر بار انتشار محتوا اعمال میشوند، خروجی استاتیک معمولاً نقطهٔ شروع مناسبی است. اگر کاربر باید وارد حساب شود، سفارش بگذارد یا موجودی و ظرفیت فعلی را ببیند، آن بخش به پردازش داینامیک نیاز دارد. این تصمیم را میتوان برای هر صفحه یا فرایند جداگانه گرفت.
سایت استاتیک و داینامیک چگونه کار میکنند؟
سایت استاتیک یا ایستا
در صفحهٔ استاتیک، فایل HTML از قبل آماده شده است. وقتی کاربر نشانی صفحه را باز میکند، سرور یا شبکهٔ توزیع محتوا همان فایل آماده را میفرستد. برای تغییر متن صفحه، فایل تازه ساخته و منتشر میشود. این کار میتواند با ویرایش مستقیم فایل یا با انتشار از یک پنل مدیریت محتوا انجام شود که فرایند ساخت فایلها را خودکار شروع میکند.
یک رزومه، صفحهٔ معرفی خدمات یا مستندات محصول میتواند با این روش منتشر شود. اگر هدف معرفی یک خدمت و گرفتن تماس است، طراحی سایت تکصفحهای از نظر ساختار محتوا هم ارزش بررسی دارد. منوی بازشونده، اسلایدر و فیلترکردن آیتمهایی که از قبل بارگیری شدهاند هم روی صفحهٔ استاتیک قابل اجرا هستند.
سایت داینامیک یا پویا
صفحه یا قابلیت داینامیک هنگام استفاده، پاسخ را بر پایهٔ ورودی، دادهٔ موجود یا وضعیت کاربر میسازد. گاهی سرور HTML کامل را آماده میکند. گاهی مرورگر ابتدا بدنهٔ آمادهٔ صفحه را میگیرد و بعد برای دریافت داده، مثلاً وضعیت سفارش، به یک سرویس درخواست میدهد. یک سایت پویا ممکن است برای دو نفر که همان نشانی را باز کردهاند، نتیجهٔ متفاوتی نمایش دهد.
برای نمونه، در بررسی امکانات سایت املاک، فهرست ملکهای قابل اجاره از دادههایی میآید که مشاوران بهروز میکنند و نتیجه بر اساس فیلترهای متقاضی تغییر میکند. در سایت رزرو آنلاین هم ثبت نوبت به ظرفیت فعلی وابسته است. سامانه باید پیش از تأیید نهایی بررسی کند که همان نوبت هنوز آزاد است.
برای مرور مسیر درخواست و پاسخ در هر دو مدل، به راهنمای سمت سرور MDN مراجعه کنید.
مقایسهٔ استاتیک و داینامیک از نظر مدیریت، سرعت و هزینه
| معیار | استاتیک | داینامیک |
|---|---|---|
| زمان آماده شدن پاسخ | HTML پیش از درخواست ساخته و بهصورت فایل منتشر میشود. | همه یا بخشی از پاسخ هنگام استفاده و بر پایهٔ داده یا ورودی ساخته میشود. |
| ویرایش محتوا | بعد از ویرایش، نسخهٔ تازه باید ساخته و منتشر شود. این مرحله میتواند خودکار باشد. | مدیر محتوا تغییر را ذخیره میکند و صفحه هنگام خواندن داده یا پس از تازهشدن کش بهروز میشود. |
| کارایی | فایل آماده را میتوان مستقیم و از کش توزیع کرد. حجم عکس، فونت و اسکریپت همچنان روی سرعت اثر دارد. | جستوجو، سرویسها و پایگاه داده میتوانند زمان پاسخ را زیاد کنند. پاسخهای عمومی با راهبرد مناسب کش قابل بهینهسازیاند. |
| نگهداری | زنجیرهٔ ساخت، دسترسی انتشار و سرویسهایی مانند فرم تماس باید نگهداری شوند. | پایگاه داده، نقشهای کاربری، پشتیبانگیری و سرویسهای متصل به برنامه هم در محدودهٔ نگهداری قرار میگیرند. |
فایل آماده معمولاً کار سرور را برای هر بازدید کمتر میکند. با این حال، یک صفحهٔ استاتیک با تصویر سنگین ممکن است روی اینترنت موبایل از یک صفحهٔ داینامیک سبک و کششده کندتر باشد. یک صفحهٔ نمونه از هر بخش را با محتوای واقعی بررسی کنید. برای دادهٔ ویژهٔ حساب کاربری، سیاست کش باید جلوی ذخیرهٔ پاسخ شخصی در کش مشترک را بگیرد. جزئیات در راهنمای کش HTTP در MDN آمده است.
در برآورد قیمت طراحی سایت استاتیک، طراحی صفحهها، آمادهسازی محتوا، پنل ویرایش در صورت نیاز، میزبانی و سرویس ارسال فرم را لحاظ کنید. در برآورد طراحی سایت داینامیک، گردش کارها، نقشها، اتصال به سرویسها، آزمون و نگهداری را نیز مشخص کنید. برای مقایسهٔ دو پیشنهاد، فهرست امکانات و مسئولیت نگهداری را در هر دو یکسان در نظر بگیرید.
برای هر بخش سایت چه روشی انتخاب کنیم؟
از نیاز صفحه شروع کنید
برای هر صفحه بنویسید چه کسی محتوا را بهروز میکند، تغییر باید ظرف چه مدتی دیده شود و کاربر چه عملی انجام میدهد. اگر بیشتر صفحهها اطلاعات عمومی دارند و تغییرات در نوبتهای مشخص منتشر میشوند، میتوان آنها را از پیش ساخت. اگر خروجی به حساب کاربر، جستوجوی لحظهای یا ثبت نتیجه وابسته است، پردازش داینامیک را برای همان قابلیت تعریف کنید.
در یک سایت ترکیبی، صفحههای معرفی و راهنما میتوانند از قبل ساخته شوند و در کنار آنها حساب کاربری یا رزرو به درخواستهای زنده پاسخ دهد. مستندات رندر هنگام درخواست در Astro نمونهای از پیادهسازی این انتخاب در سطح مسیر صفحه ارائه میکند. در گزینهٔ طراحی سایت با وردپرس هم میتوان پاسخ عمومی بعضی صفحهها را کش کرد و فرایندهایی مثل حساب یا رزرو را جداگانه سنجید. زمان ساخت پاسخ و مسیر دریافت داده را برای هر بخش بررسی کنید.
یک نمونهٔ کوچک برای طراحی سایت پویا بسازید
فرض کنید یک استودیو میخواهد معرفی خدمات، ثبت درخواست مشاوره و رزرو قطعی وقت را ارائه کند. معرفی خدمات میتواند فایل آماده باشد. فرم درخواست میتواند به سرویس ارسال پیام متصل شود و فقط پیام دریافت درخواست نشان دهد. در رزرو قطعی، زمانهای آزاد باید از منبع ظرفیت خوانده شوند، پس از ثبت بهروز شوند و رسیدی با زمان انتخابشده به کاربر برسد.
برای تمرین، ابتدا همین سه بخش را با یک سرویس و یک روز نمونه پیاده کنید. سپس یک زمان را در دو نشست جدا انتخاب کنید. معیار پذیرش ساده است: وقتی تنها یک ظرفیت باقی مانده، فقط یک رزرو قطعی ثبت شود و نشست دوم پیام روشنی برای انتخاب وقت دیگری بگیرد. برای صفحات عمومی هر دو روش، نشانی پایدار، عنوان، لینکهای قابل پیمایش و دسترسی به محتوای اصلی را طبق طراحی سایت با اصول سئو کنترل کنید.
هنگام آمادهکردن بریف سفارش طراحی سایت، برای هر بخش یک نمونهٔ واقعی بنویسید. نمونهٔ خوب میگوید «کارشناس بتواند زمان سهشنبه را غیرفعال کند و بازدیدکننده دیگر آن را نبیند». هنگام تحویل، نتیجه را در چکلیست آزمون سایت پیش از انتشار کنار آزمونهای سرعت، فرم، نسخهٔ موبایل و بازیابی ثبت کنید.
پرسشهای رایج
آیا سایت استاتیک میتواند پنل مدیریت یا فرم تماس داشته باشد؟
بله. پنل میتواند بعد از تغییر محتوا، ساخت و انتشار فایل تازه را شروع کند. فرم هم میتواند درخواست را به یک سرویس مستقل بفرستد. زمان بهروز شدن صفحه و رسیدن پیام را از ابتدا در تحویل آزمایش کنید.
آیا برای ساخت سایت داینامیک حتماً باید از وردپرس استفاده کرد؟
وردپرس، یک سامانهٔ آمادهٔ رزرو و یک برنامهٔ اختصاصی، هر سه میتوانند قابلیت داینامیک ارائه دهند. انتخاب ابزار به قواعد کار، شیوهٔ ویرایش محتوا، سرویسهای مورد نیاز و مسئول نگهداری بستگی دارد. ابتدا یک فرایند واقعی را تعریف کنید و همان فرایند را در نمونهٔ اجرایی بسنجید.