مهم‌ترین موارد مورد نیاز برای طراحی سایت، یک توضیح روشن از هدف، مخاطب، صفحات، امکانات ضروری و محتوای اولیه است. پیش از سفارش، وضعیت دامنه و هاست، بودجه، زمان مطلوب، مسئول تأیید و معیار تحویل را هم مشخص کنید. لازم نیست همه پاسخ‌ها قطعی باشند؛ کافی است تصمیم‌های گرفته‌شده را از پرسش‌های باز جدا کنید و برای هر مورد ناقص، مسئول و موعد تعیین کنید.
این اطلاعات را در یک «بریف طراحی سایت» جمع کنید: سندی کوتاه که نیاز کسب‌وکار را به زبان قابل فهم برای مجری توضیح می‌دهد. خروجی مناسب جلسه اول، انتخاب رنگ و قالب نیست؛ توافق بر سر مسئله‌ای است که سایت باید حل کند. راهنمای زیر برای آماده کردن همین ورودی‌هاست. برای آشنایی با روند اجرای پروژه پس از این توافق، مقاله مراحل طراحی سایت از نیازسنجی تا راه‌اندازی را بخوانید.
جدول را مبنای پوشه پروژه قرار دهید. وضعیت هر ردیف را «آماده»، «نیازمند تصمیم» یا «نیازمند تهیه» بنویسید. موردی که وجود ندارد، با عبارت «نداریم» ثبت شود تا با یک کار فراموش‌شده اشتباه نشود.
| ورودی | چه چیزی آماده کنیم؟ | پرسش تعیین‌کننده |
|---|---|---|
| هدف و مخاطب | یک هدف اصلی و شرح کاربر اصلی | کاربر پس از ورود چه کاری انجام دهد؟ |
| ساختار و امکانات | فهرست صفحات و قابلیت‌های نسخه اول | کدام قابلیت برای شروع ضروری است؟ |
| متن و رسانه | نمونه واقعی متن، عکس و اطلاعات محصول یا خدمت | چه کسی تهیه و تأیید می‌کند؟ |
| هویت و نمونه‌ها | لوگو، رنگ‌ها و چند مرجع با توضیح | از هر نمونه دقیقاً چه چیزی می‌خواهیم؟ |
| دارایی‌ها و اتصال‌ها | وضعیت دامنه، هاست، سایت قبلی و سرویس‌ها | مالک و مسئول تمدید یا اتصال کیست؟ |
| بودجه و زمان | بازه بودجه، هزینه‌های جاری و موعد مطلوب | کدام محدودیت واقعاً قابل تغییر نیست؟ |
| همکاری و تأیید | رابط پروژه و تأییدکننده نهایی | بازخوردها چگونه یکپارچه می‌شوند؟ |
| پذیرش و تحویل | سناریوهای آزمون و اقلام تحویل مورد انتظار | با چه مشاهده‌ای کار را تأیید می‌کنیم؟ |
«یک سایت حرفه‌ای می‌خواهیم» برای برآورد کافی نیست. بنویسید سایت قرار است درخواست مشاوره دریافت کند، فروش انجام دهد، نوبت ثبت کند یا اطلاعات تخصصی ارائه دهد. اگر چند هدف دارید، اولویت آن‌ها را مشخص کنید؛ صفحه اصلی نمی‌تواند همه درخواست‌ها را با اهمیت یکسان نمایش دهد.
مخاطب را فقط با سن و شهر توصیف نکنید. توضیح دهید چه مسئله‌ای دارد، پیش از تصمیم چه اطلاعاتی می‌خواهد و چه مانعی او را متوقف می‌کند. مثال فرضی: «مدیر خرید یک شرکت، پیش از ارسال درخواست، به محدوده خدمات، نمونه پروژه و زمان پاسخ‌گویی نیاز دارد.» این جمله به انتخاب محتوا و مسیر تماس کمک می‌کند.
برای سنجش نتیجه نیز یک تعریف عملی بنویسید: مثلاً درخواست کامل با نام خدمت و راه تماس، در محل مشخصی ثبت شود. هدف تجاری مانند تعداد فروش را از تعهد فنی سایت جدا کنید؛ نتیجه فروش به عوامل دیگری از جمله محصول، ترافیک و رسیدگی تیم شما وابسته است.
فهرست صفحات را با نام و وظیفه هرکدام بنویسید: خانه برای معرفی مسیرها، صفحه خدمت برای پاسخ به پرسش‌های خرید، نمونه‌کار برای نمایش تجربه و تماس برای شروع گفت‌وگو. وجود یک عنوان در منو، جای تعریف محتوای همان صفحه را نمی‌گیرد.
امکانات را در سه گروه «ضروری برای شروع»، «قابل افزودن بعدی» و «نیازمند بررسی» بگذارید. برای هر قابلیت ضروری یک سناریو بنویسید. به‌جای «فرم پیشرفته» توضیح دهید چه فیلدهایی دارد، فایل می‌گیرد یا نه، درخواست کجا ثبت می‌شود و چه کسی آن را پیگیری می‌کند. برای اتصال به انبار یا سامانه مشتریان، نام سرویس، مسئول فنی و دسترسی به مستندات یا محیط آزمون را مشخص کنید.
لازم نیست پیش از جلسه، فناوری را قطعی کنید. ابتدا نیازها و محدودیت‌ها را آماده کنید و از مجری بخواهید دلیل پیشنهادش را توضیح دهد. مقاله مقایسه وردپرس و سایت اختصاصی به بررسی این انتخاب کمک می‌کند. اگر گزینه مورد بررسی شما طراحی سایت با وردپرس است، مدیریت روزانه محتوا، امکانات سفارشی و مسئول نگهداری را هم در بریف بیاورید.
در سایت شرکتی، معرفی خدمات، محدوده فعالیت، نمونه پروژه‌های قابل انتشار، اطلاعات تماس تأییدشده و مسئول پاسخ‌گویی را آماده کنید. اگر سایت چندزبانه می‌خواهید، زبان‌ها و مسئول ترجمه هرکدام مشخص باشد. برای بررسی گزینه‌های متناسب با همین ورودی‌ها، صفحه هزینه طراحی سایت شرکتی با وردپرس را ببینید و امکانات مورد نیاز را با دامنه پیشنهاد تطبیق دهید.
در فروشگاه، یک نمونه کامل از اطلاعات کالا تهیه کنید: شناسه، نام، عکس، ویژگی‌ها، تنوع، وضعیت موجودی و روش تعیین قیمت. شیوه ارسال، مدیریت سفارش، تخفیف و رسیدگی پس از خرید هم باید تعریف شوند. اگر اطلاعات از فایل یا سامانه دیگری می‌آیند، نمونه‌ای بدون داده حساس آماده کنید. این تفاوت‌ها بر محدوده کار اثر دارند؛ صفحه هزینه طراحی سایت فروشگاهی با وردپرس برای مرور گزینه‌های مرتبط مفید است.
یک پوشه مشترک با نسخه مشخص بسازید و متن‌ها و تصاویر را بر اساس صفحه نام‌گذاری کنید. برای هر صفحه، عنوان، متن اصلی، اقدام مورد انتظار کاربر و تصویر مورد نیاز را بنویسید. از همان ابتدا معلوم باشد نوشتن، ویرایش، عکاسی، ترجمه و ورود اطلاعات بر عهده چه کسی است و چه تعداد مورد در سفارش قرار می‌گیرد.
اگر محتوا هنوز کامل نیست، کار را پنهان نکنید. بنویسید کدام صفحه آماده است و کدام مورد با چه موعدی تحویل می‌شود. طراحی صرفاً با متن نمونه ممکن است طول عنوان، اندازه جدول یا نیاز واقعی عکس را نشان ندهد.
برای ظاهر سایت، چند مرجع همراه با توضیح بدهید: «سادگی منو»، «نحوه نمایش ویژگی محصول» یا «خوانایی متن در موبایل». درخواست کپی کامل یک سایت، نیاز کسب‌وکار شما را روشن نمی‌کند. چیزهایی را که نمی‌پسندید نیز با دلیل کوتاه ثبت کنید.
نام دامنه فعلی یا پیشنهادی، شرکت ثبت‌کننده، صاحب حساب، مسئول تمدید و وضعیت هاست را در فهرست دارایی‌ها بنویسید. اگر دامنه یا هاست ندارید، نیاز و مسئول تهیه را مشخص کنید و تناسب فنی میزبانی را با مجری بررسی کنید. خرید زودهنگام یک سرویس نامتناسب می‌تواند تصمیم اجرای پروژه را محدود کند.
اگر سایت قبلی دارید، فهرست نشانی‌های مهم، نوع محتوای قابل انتقال، حساب‌های اندازه‌گیری موجود و محدودیت زمان توقف را آماده کنید. انتقال ایمیل سازمانی، محتوای سایت و سفارش‌ها کارهای متفاوتی‌اند؛ روشن کنید کدام‌یک در محدوده است.
در بریف، نام حساب و مسئول آن را ثبت کنید؛ رمز، کد ورود و کلید سرویس‌ها را داخل سند عمومی ننویسید. هنگام اجرا، دسترسی مورد نیاز را از مسیر مناسب و با حساب مجزا در اختیار مسئول کار قرار دهید. انتظار شما درباره تحویل دسترسی‌ها و فایل‌ها نیز باید از ابتدا معلوم باشد؛ چک‌لیست تحویل سایت وردپرسی به کارفرما جزئیات این بخش را توضیح می‌دهد.
بودجه را فقط به ساخت اولیه محدود نکنید. مشخص کنید دامنه، میزبانی، محتوا، ابزارهای دارای هزینه، نگهداری و تغییرات بعدی چگونه محاسبه می‌شوند. از مجری بخواهید هزینه‌های یک‌باره و تکرارشونده را جدا کند و اقلام خارج از پیشنهاد را بنویسد. مبلغ یا مدت ثابت بدون شناخت محدوده پروژه، مبنای مقایسه دقیقی نیست.
اگر موعدی مانند نمایشگاه یا شروع فروش دارید، علت آن را توضیح دهید و بگویید کدام قسمت باید تا آن زمان آماده باشد. زمان آماده‌سازی محتوا و پاسخ‌گویی کارفرما هم بخشی از برنامه است. برای هر تصمیم، یک مسئول نهایی معرفی کنید تا بازخوردهای متناقض افراد مختلف به مجری منتقل نشود.
همین بریف را برای گزینه‌های مختلف بفرستید و پاسخ‌ها را بر اساس محدوده یکسان مقایسه کنید. برای بررسی شواهد، پرسش‌های جلسه و نحوه مقایسه پیشنهادها، از راهنمای انتخاب شرکت طراحی سایت مناسب کمک بگیرید.
عبارت‌هایی مثل «کاربرپسند»، «سریع» و «سئو شده» باید به خروجی قابل بررسی تبدیل شوند. برای هر نیاز اصلی، کاربر، عمل و نتیجه مورد انتظار را بنویسید. اگر معیار عددی عملکرد توافق می‌کنید، صفحه، دستگاه، شرایط آزمون و ابزار سنجش هم مشخص باشند.
نیازهای دسترس‌پذیری را در همان بریف مطرح کنید: استفاده با صفحه‌کلید، برچسب روشن فرم‌ها، خوانایی و محتوای جایگزین تصاویر. راهنمای برنامه‌ریزی دسترس‌پذیری W3C بر تعیین نقش‌ها و توجه به کاربران در طول پروژه تأکید دارد. دامنه ارزیابی و مسئول آن را نیز مشخص کنید.
برای سئو، صفحات هدف، مسئول نوشتن عنوان و توضیحات و وضعیت انتقال نشانی‌های قدیمی را معلوم کنید. طبق راهنمای شروع سئوی گوگل، ساختار قابل فهم و محتوای مفید به درک سایت کمک می‌کنند؛ این اقدامات تضمین رتبه یا ایندکس نیستند. در بریف، خروجی قابل تحویل بخواهید، مانند ثبت عنوان صفحات توافق‌شده، نه وعده جایگاه مشخص.
متن زیر را کپی و پاسخ‌ها را تکمیل کنید. این فرم، نقطه شروع گفت‌وگو و تهیه طرح پیشنهادی طراحی وب سایت است؛ مجری باید پرسش‌های فنی و ابهام‌های باقی‌مانده را به آن اضافه کند.
نام کسب‌وکار و معرفی کوتاه: …
هدف اصلی سایت و اقدام کاربر: …
مخاطب اصلی و مهم‌ترین پرسش او: …
صفحات نسخه اول: …
امکانات ضروری و سناریوی هرکدام: …
امکانات قابل تعویق و موارد خارج از محدوده: …
متن، عکس و اطلاعات آماده: …
ورودی‌های ناقص، مسئول و موعد تهیه: …
دامنه، هاست، سایت قبلی و سرویس‌های متصل: …
نمونه‌های بصری و دلیل انتخاب: …
بودجه اولیه و هزینه‌های جاری قابل قبول: …
زمان مطلوب و علت محدودیت: …
رابط پروژه و تأییدکننده نهایی: …
معیار پذیرش، آموزش و اقلام تحویل: …
پرسش‌های باز برای مجری: …
یک شرکت خدمات تأسیسات به‌جای «سایتی شبیه رقیب می‌خواهیم» می‌نویسد: «نسخه اول شامل خانه، سه صفحه خدمت، نمونه‌کار و تماس است. کاربر خدمت را انتخاب می‌کند و نام و شماره تماس می‌فرستد. مسئول فروش باید درخواست را ببیند. متن خدمات آماده است، عکس پروژه‌ها تا موعد توافق‌شده با تأیید مسئول محتوا می‌رسد. رزرو و پرداخت آنلاین در نسخه اول نیست.»
معیار پذیرش این درخواست می‌تواند ثبت موفق فرم و مشاهده آن توسط مسئول فروش، و امکان ویرایش خدمت توسط مدیر محتوا باشد. حالا مجری می‌تواند درباره تعداد الگوها، شیوه اجرا و هزینه پیشنهاد روشن‌تری بدهد. این مثال، معرفی مشتری یا پروژه واقعی نیست.
برای جلسه اول، یک نمونه کامل از انواع محتوای اصلی و فهرست باقی‌مانده‌ها کافی است. پیش از تأیید نهایی الگوی صفحات، محتوای واقعی نماینده لازم دارید. زمان تکمیل بقیه ورودی‌ها باید با برنامه اجرا هماهنگ باشد.
بله. کاربر، کار مورد انتظار و نتیجه را با زبان روزمره توضیح دهید. انتخاب راهکار فنی باید پس از شناخت این نیازها بررسی شود. اگر به مشاور طراحی سایت مراجعه می‌کنید، انتظار داشته باشید ابهام‌ها را به پرسش و تصمیم مشخص تبدیل کند.
دامنه و میزبانی برای راه‌اندازی لازم‌اند، اما برای سفارش دقیق کافی نیستند. محدوده، محتوا، مسئولیت‌ها، دسترسی‌ها، هزینه‌های جاری و معیار پذیرش هم باید روشن باشند. نداشتن دامنه در جلسه اول مانع تعریف نیاز نیست.
پیشنهاد را کنار بریف بگذارید: کدام صفحه و قابلیت پوشش داده شده، چه چیزی خارج از محدوده است، ورودی‌ها را چه کسی آماده می‌کند و هزینه‌ها و تحویل چگونه تعریف شده‌اند. پیش از شروع، پاسخ ابهام‌ها را در نسخه مشخصی از توافق ثبت کنید.
پس از تکمیل بریف، می‌توانید محدوده مورد نیاز را با خدمات طراحی سایت آنیل طراح تطبیق دهید و پرسش‌های باز را در جلسه بررسی مطرح کنید. هرچه ورودی‌های سفارش روشن‌تر باشند، گفت‌وگو درباره راهکار و برآورد به تصمیم‌های واقعی نزدیک‌تر می‌شود.
اگر از وردپرس استفاده می‌کنید، به احتمال زیاد با افزونه قدرتمند Gravity Forms (گرویتی فرمز) آشنا هستید. این افزونه یکی از بهترین راه‌ها برای ساخت فرم‌های پیچیده، از فرم‌های تماس...
