ساخت سایت رایگان برای معرفی کوتاه یک فعالیت، نمایش نمونه‌کار یا آزمودن یک ایده ممکن است. اما «رایگان» معمولاً به بخشی از کار اشاره دارد: ابزار ساخت، میزبانی پایه یا یک دوره آزمایشی. دامنه اختصاصی، حذف تبلیغات، فروش آنلاین و انتقال سایت ممکن است شرایط و هزینه جداگانه داشته باشند.
اگر برای یک کسب‌وکار ایرانی سایت می‌سازید، پیش از انتخاب قالب باید سه پاسخ روشن داشته باشید: آیا سرویس اجازه استفاده به شما می‌دهد؟ آیا روش دریافت سفارش و پول با نیازتان سازگار است؟ اگر بعداً ابزار را عوض کنید، چه چیزی را می‌توانید همراه خود ببرید؟ این راهنما برای مقایسه همین تصمیم‌هاست.
پیش از ثبت‌نام، پیشنهاد را در یکی از این سه گروه قرار دهید:
«دامنه رایگان» هم می‌تواند فقط یک زیردامنه متعلق به سرویس یا امتیاز ثبت دامنه برای سال اولِ یک اشتراک پولی باشد. برای نمونه، راهنمای دامنه رایگان WordPress.com این امتیاز را برای پلن‌های سالانه و یک سال ثبت یا انتقال توضیح می‌دهد؛ تمدید بعدی هزینه دارد. پس این عبارت را معادل دامنه اختصاصی رایگان دائمی نگیرید.
جدول زیر تفاوت مدل‌ها را نشان می‌دهد. امکانات سرویس‌ها در تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده‌اند و ممکن است تغییر کنند. انتخاب برای ایران باید از بررسی مجازبودن استفاده و دسترسی واقعی شروع شود.
| روش | شروع رایگان و دامنه | فروش و پرداخت | خروج و ادامه مسیر |
|---|---|---|---|
| Google Sites | ساخت صفحات ساده با حساب شخصی؛ امکان اتصال دامنه متعلق به خودتان طبق شرایط حساب و مالکیت | برای معرفی و نمایش اطلاعات بررسی شود؛ نیاز فروشگاه و پرداخت را جداگانه بسنجید | دریافت خروجی داده ممکن است؛ آن را انتقال خودکار به یک فروشگاه یا ویرایشگر دیگر فرض نکنید |
| پلن رایگان WordPress.com | میزبانی و زیردامنه سرویس؛ اتصال دامنه و حذف تبلیغات نیازمند پلن پولی | امکانات پرداخت وابسته به پردازشگر و کشور پشتیبانی‌شده است | خروجی محتوا دارد؛ طراحی و افزونه‌ها در خروجی محتوایی نیستند |
| وردپرس روی میزبانی خودتان | هسته نرم‌افزار رایگان؛ هزینه و شرایط دامنه و میزبانی جداست | امکان افزودن فروشگاه؛ سازگاری درگاه و هزینه سرویس‌ها باید بررسی شود | با دسترسی به فایل‌ها و پایگاه داده، امکان جابه‌جایی زیرساخت دارید؛ انتقال به برنامه‌ریزی نیاز دارد |
| Wix | پلن رایگان با نشانی و نشان سرویس دارد | فروش آنلاین در پلن رایگان ارائه نمی‌شود | میزبانی خارج از Wix پشتیبانی نمی‌شود؛ طبق محدودیت رسمی کشورها، گزینه قابل توصیه برای کاربران داخل ایران نیست |
برای سایتی با چند صفحه معرفی، این روش را می‌توان بررسی کرد. نکته مهم درباره دامنه این است که نباید محدودیت همه سایت‌سازها را یکسان فرض کرد: راهنمای رسمی دامنه در Google Sites اتصال دامنه را با تأیید مالکیت توضیح می‌دهد؛ حساب کاری یا آموزشی ممکن است به اقدام مدیر نیاز داشته باشد. خرید خود دامنه همچنان موضوعی جداست.
راهنمای دریافت خروجی داده‌های Google Sites نیز امکان خروجی‌گرفتن از داده‌های سایت را توضیح می‌دهد. برداشت عملی این است که پیش از وابسته‌کردن فعالیتتان به سرویس، یک خروجی نمونه بگیرید و استفاده از آن در مقصد موردنظر را بررسی کنید. داشتن آرشیو، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند همه قابلیت‌ها در مقصد اجرا می‌شوند. برای مراحل ساخت صفحه از آموزش رسمی Google Sites استفاده کنید؛ اینجا وارد آموزش گام‌به‌گام آن نمی‌شویم.
در پلن رایگان WordPress.com می‌توانید با زیردامنه سرویس شروع کنید. طبق راهنمای اتصال دامنه WordPress.com، استفاده از دامنه شخصی به پلن پولی نیاز دارد. همچنین سایت‌های رایگان WordPress.com تبلیغات نمایش می‌دهند و حذف آن‌ها با ارتقای پلن انجام می‌شود. این هزینه‌ها را پیش از چاپ نشانی سایت روی کارت ویزیت یا تبلیغاتتان در نظر بگیرید.
برای خروج، خروجی محتوای WordPress.com نوشته‌ها، برگه‌ها و دیدگاه‌ها را در بر می‌گیرد، اما طراحی قالب، شخصی‌سازی‌ها و افزونه‌ها را شامل نمی‌شود. بنابراین قابل انتقال بودن محتوا را با انتقال عین ظاهر و تمام قابلیت‌های سایت یکسان نگیرید.
وردپرس نرم‌افزاری آزاد و متن‌باز است. اگر منظور از «ساخت سایت وردپرس رایگان» پرداخت‌نکردن برای هسته نرم‌افزار باشد، این توصیف درست است. اما سایت عمومی به محیط میزبانی نیاز دارد و مسئولیت تنظیم، به‌روزرسانی و بازیابی آن نیز باید مشخص باشد. تمرین روی رایانه شخصی هزینه میزبانی عمومی ندارد، ولی معادل سایت در دسترس مشتری نیست.
اگر می‌خواهید اجرای این مسیر را به مجری بسپارید، صفحه طراحی سایت با وردپرس را برای شناخت اجزای خدمت ببینید و دامنه، میزبانی، ابزارهای لازم و نگهداری را جدا در پیشنهاد مشخص کنید. رایگان‌بودن نرم‌افزار، به معنی رایگان‌بودن زمان اجرا یا مدیریت سایت نیست.
وجود یک پلن رایگان به معنی امکان استفاده همه کشورها نیست. طبق محدودیت رسمی کشورها در Wix، کاربران کشورهای محدودشده، از جمله ایران، اجازه ثبت‌نام یا استفاده از خدمات Wix را ندارند و اتصال دامنه‌های .ir و .ایران نیز محدود شده است. این شرط باید پیش از مقایسه قالب‌ها در تصمیم شما اثر بگذارد.
از نظر مدل سرویس هم راهنمای رایگان‌بودن Wix فروش آنلاین را به پلن پولی وابسته می‌داند. همچنین طبق راهنمای میزبانی Wix، سایت برای کارکردن به زیرساخت خود این سرویس نیاز دارد. این مثال نشان می‌دهد چرا بررسی شرایط استفاده و خروج، باید پیش از ساختن سایت انجام شود.
می‌توانید با ابزار رایگان محصول نمایش دهید یا یک فروشگاه آزمایشی بسازید؛ اما برای فروش واقعی باید ثبت سفارش، تغییر موجودی، دریافت وجه، ارسال و پیگیری خرید کار کنند. یک صفحه معرفی محصول با دکمه تماس ممکن است برای آزمون تقاضا کافی باشد، ولی همان کارکرد یک فروشگاه با پرداخت آنلاین را ندارد.
هسته ووکامرس رایگان است؛ میزبانی، سرویس پرداخت و امکانات اضافه هزینه‌های جداگانه دارند. در نتیجه عبارت «ساخت سایت فروشگاهی با وردپرس رایگان» باید دقیقاً روشن کند کدام قسمت رایگان است و کدام هزینه را خودتان یا سرویس دیگری می‌پردازید.
برای کسب‌وکار ایرانی، دیدن دکمه پرداخت در یک دمو کافی نیست. مثلاً قابلیت‌های پرداخت WordPress.com متصل به Stripe به کشورهای پشتیبانی‌شده وابسته‌اند و ایران در فهرست اعلام‌شده این راهنما نیست. این توضیح درباره همین روش پرداخت است؛ آن را به همه روش‌های دریافت پول تعمیم ندهید. سازگاری درگاه موردنظر، شرایط پذیرندگی، ارز و روش تسویه را از ارائه‌دهنده همان خدمت بررسی کنید.
پیش از انتخاب، یک سفارش آزمایشی کامل را تعریف کنید: مشتری محصول را انتخاب کند، هزینه نهایی را ببیند، پرداخت موفق یا ناموفق را تجربه کند و سفارش در مدیریت قابل پیگیری باشد. برای مرور بخش‌های یک سفارش اجرایی، هزینه طراحی سایت فروشگاهی با وردپرس را ببینید و فقط امکانات موردنیازتان را در برآورد وارد کنید.
آیا نشانی اولیه زیردامنه سرویس است یا دامنه‌ای که مالک آن هستید؟ اگر دامنه را بعداً وصل کنید، هزینه پلن و تمدید آن چقدر می‌شود؟ حساب ثبت دامنه و روش بازیابی آن باید در اختیار صاحب کسب‌وکار باشد. اگر طراحی سایت شخصی رایگان را برای رزومه امتحان می‌کنید، از ابتدا مشخص کنید با تغییر سرویس، نشانی رزومه را چگونه به‌روز خواهید کرد.
با متن فارسی واقعی، عنوان بلند، شماره تماس و یک تصویر نمونه، صفحه بسازید و نمایش موبایل را بررسی کنید. راست‌چین بودن متن، ترتیب منوها، خوانایی قلم و محل تبلیغ یا نشان سرویس را ببینید. زیبایی یک دموی انگلیسی به‌تنهایی تناسب آن برای مخاطب فارسی‌زبان را ثابت نمی‌کند.
برای سایت شرکتی، رسیدن پیام فرم و امکان ویرایش خدمات را امتحان کنید. در سایت خبری، انتشار و دسته‌بندی مطالب اهمیت دارد؛ برای سایت املاک، مدیریت آگهی و جست‌وجوی موردنیاز را بسنجید. نام موضوع سایت، تضمین نمی‌کند پلن رایگان امکانات همان فعالیت را داشته باشد. سقف فضا، بارگذاری فایل و تعداد داده‌های موردنیاز را در شرایط جاری سرویس پیدا کنید.
یک صفحه، تصویر و در صورت وجود چند رکورد آزمایشی را خروجی بگیرید. بررسی کنید آیا فایل‌ها مستقل قابل دسترسی‌اند، نشانی تصاویر حفظ می‌شود و داده‌ها در مقصد قابل استفاده‌اند. در مسیر وردپرسی، چک‌لیست تحویل سایت وردپرسی به کارفرما برای روشن‌کردن دسترسی‌ها، نسخه پشتیبان و اقلام تحویل مفید است.
پیش از افزودن داده واقعی، شرایط کشور، امکان بازیابی حساب و مسیر پرداخت اشتراک آینده را بررسی کنید. بازشدن صفحه اصلی سرویس به‌تنهایی تضمین ادامه دسترسی به مدیریت یا امکان تمدید نیست. این بررسی را برای سایت‌ساز داخلی هم انجام دهید: عبارت «تست رایگان» را از «پلن رایگان» جدا کنید و شرایط خروج پس از پایان تست را بخوانید.
به‌جای تکیه بر عدد صفر کنار ثبت‌نام، برای هر گزینه پاسخ این پرسش‌ها را یادداشت کنید:
اگر پس از این بررسی به یک سایت پولی با محدوده کوچک رسیدید، راهنمای طراحی سایت ارزان و امکانات قابل ساده‌سازی به تصمیم بعدی کمک می‌کند. هدف این مرحله انتخاب حداقل امکانات لازم است؛ لازم نیست از ابتدا همه قابلیت‌های یک کسب‌وکار بزرگ را بخرید.
فرض کنید فردی می‌خواهد چند نمونه‌کار و راه تماس خود را نشان دهد و هنوز سفارش آنلاین ندارد. می‌تواند یک نسخه کوچک با حساب متعلق به خودش بسازد، نمایش فارسی در موبایل و دریافت پیام را امتحان کند و نسخه مستقلی از متن و عکس‌ها نگه دارد. در این حالت، شروع رایگان پس از بررسی شرایط سرویس ممکن است برای آزمون معرفی کار کافی باشد.
اگر همان فرد بخواهد محصول بفروشد، سناریو عوض می‌شود: پرداخت، موجودی و پیگیری سفارش باید واقعاً اجرا شوند. تصمیم مناسب می‌تواند ارتقای یک سرویس واجد شرایط یا استفاده از وردپرس روی زیرساخت سازگار با نیازش باشد. این یک مثال فرضی است؛ انتخاب نهایی به قابلیت‌های آزموده‌شده و هزینه ادامه کار بستگی دارد.
برای یک هدف محدود، مثل معرفی و نمونه‌کار، می‌توان خروجی مرتب و قابل استفاده ساخت. حرفه‌ای بودن را با کارکرد واقعی، محتوای درست و امکان ادامه مدیریت بسنجید. رایگان بودن، دامنه اختصاصی یا فروشگاه کامل را تضمین نمی‌کند.
خیر. WordPress.com یک سرویس میزبانی‌شده است؛ نرم‌افزار وردپرس را می‌توانید روی میزبانی مناسب دیگری نصب کنید. در روش دوم، تهیه و مدیریت زیرساخت مسئولیت جداگانه دارد.
ارتقا داخل همان سرویس با مهاجرت به سرویس دیگر فرق دارد. پیش از شروع، شرایط ارتقا و خروجی را بخوانید و یک نمونه واقعی را امتحان کنید. حتی با انتقال موفق متن، ممکن است ظاهر، فرم‌ها و مسیر سفارش به بازسازی نیاز داشته باشند.
اگر نیازتان محدود است و زمان مدیریت دارید، نسخه رایگانِ مجاز و آزموده‌شده را بررسی کنید. اگر دامنه، فروش، اتصال یا مسئول اجرای مشخص لازم دارید، فهرست نیازها را با خدمات طراحی سایت آنیل طراح تطبیق دهید و برآوردی با اقلام روشن بخواهید. هزینه امروز و امکان ادامه فردا را کنار هم بسنجید.
